Зngjεll
___________
-
- Anëtarësuar më
- Dec 5, 2008
-
- Mesazhe
- 2,095
-
- Reagimet e mara
- 131
Materiali në vijim është një botim i vitit 1911 dhe flet për një vajzë shqiptare, heroine lufte. Shkrimin origjinal në anglisht mund ta shikoni në këtë link: http://gazetakritika.net//Forumi/media/1/20080924-104825658.pdf .
Materiali u postua nga Klajd Kapinova dhe u përkthye nga redaksia e Gazetës Kritika. Lexoni përkthimin ne vijim:
Shqiptarja "Joan of Arc" (Joana e Arc-ës)
Një heroinë simpatike zë vendin e të atit dhe mposht turqit.
Cetinjë, 9 maj. - Një vajzë e re; emri i së cilës korrespondon me emrin e "Maid of Orleans" (Virgjëresha e Orleans. Heronë kombëtare franceze e shekullit të 15-të, shenjëtore katolike, që u dogj nga anglezët në turrën e druve.)
po këndohet së fundi nga rapsodë malazezë në hotelet dhe kafenetë e Podgoricës. Kur javën e kaluar babai i saj (komandant i trashëguar i klanit-fisit) ra në betejën e Vranjës, ajo menjëherë zuri vendit e tij dhe i çoi Martinasit drejt fitores kundër turqve. Perveç anës romantike të luftës, që për Jonitca Martinin është shumë e bukur, beteja ka rëndësi edhe për faktin se malazezët janë bashkuar në një front me shqiptarët.
Sipas një të njohuri të saj, "Joana e re e Acr-it", s'është as 22 vjec, dhe është "e gjatë, e pashme dhe një femër e re me fizik të zhvilluar. Të gjitha femrat shqiptare janë trime, dhe të stërvitura gjatë vajzërisë së tyre në përdorimin e armëve, dhe meqenëse atje nuk ka mushka lufte, ato (gratë) tranportojnë ushqimet e municionin për ushtarët, duke i shpërndarë deri në vijen e frontit."
"Dhe a vriten ndonjëherë?"
"Po, ndodh shpesh."
"Jonitca do të mbante ndoshta një pushkë të Martinajve; ose, ashtu si shumë pushkë të Martinajve që u morën vitin e kaluar nga turqit, arma e saj do të kishte qenë mbase, një pushkë shqiptare e tipit të vjetër, e zbukuruar me punime argjendi dhe me tytë shume të gjatë e të ngushtë.
"E shtëna me armë është pothuajse e vetmja zbavitje e burrave dhe e grave në Shqipëri. Djemtë dhe vajzat mësojnë të qëllojnë kur janë vetëm 12 vjec. Nëpër dasma njerëzit zbaviten duke kërcyer dhe shtënë me armë; edhe gjatë ceremonive fetare të bekimit të foshnjeve, të shtënat me armë jane përsëri zbavitja kryesore - duke qëlluar objekte për një çmim të vogël - dhe nëpër festivale të shtënat vazhdojnë gjatë gjithë ditës. Kjo veti e shqiptarëve është një nga vështiresitë më të medha me të cilën janë përballur turqit, sepse arma për shqiptarët është pjesë e jetës së tyre kombëtare; njerëzit i perdorin armët gjatë ditës dhe flene me to gjatë nates. Ky zakon është zhvilluar për shkak të gjakmarjes në vend dhe problemeve që u vijnë nga kufijtë e jashtëm.
"Fizikisht, shqiptarët janë raca më e pashme në Europë. Gratë e tyre janë simpatike, me flokë me ngjyrë të errët, megjithëse sytë i kanë ndonjëherë edhe gri. Ti shikosh ato duke ecur është kënaqesi. Ne na pelqen të shohim "the ballet in Servia" (një lloj kërcimi popullorë në Servia - një rajon në SHBA). Herën e parë kur pashë ecjen e shqiptarëve, mu krijua e njëjta kënaqësi. Lëvizjet e tyre janë kaq të bukura, elegante e me forcë brenda.
"Po, ata janë një racë shumë fine dhe shumë e talentuar. Ata janë si skocezët e shekullit të 17-të, dhe do të bëhen raca më e mirë, intelektualisht e fizikisht, e Ballkanit. Nëse ju shkoni në Kostandinopojë, do të konstatoni se shumë nga meshkujt fin, jo vetem ushtarë por edhe burra shteti, janë shqiptarë.
"Problemi i tyre është, që për shkak të nivelit aktual të qytetërimit, ata nuk po munden të zoterojnë idenë e shtetit. Klani (fisi) është organizimi i tyre më i lartë; dhe ata nuk janë në gjendje të shikojne rëndësine e kombinimit të fisit me një organizim më të lartë për të bërë shtetin. Por dhe ajo ditë do të vije."
The New York Times
Publikuar më 21 maj 1911
Materiali u postua nga Klajd Kapinova dhe u përkthye nga redaksia e Gazetës Kritika. Lexoni përkthimin ne vijim:
Shqiptarja "Joan of Arc" (Joana e Arc-ës)
Një heroinë simpatike zë vendin e të atit dhe mposht turqit.
Cetinjë, 9 maj. - Një vajzë e re; emri i së cilës korrespondon me emrin e "Maid of Orleans" (Virgjëresha e Orleans. Heronë kombëtare franceze e shekullit të 15-të, shenjëtore katolike, që u dogj nga anglezët në turrën e druve.)
po këndohet së fundi nga rapsodë malazezë në hotelet dhe kafenetë e Podgoricës. Kur javën e kaluar babai i saj (komandant i trashëguar i klanit-fisit) ra në betejën e Vranjës, ajo menjëherë zuri vendit e tij dhe i çoi Martinasit drejt fitores kundër turqve. Perveç anës romantike të luftës, që për Jonitca Martinin është shumë e bukur, beteja ka rëndësi edhe për faktin se malazezët janë bashkuar në një front me shqiptarët.
Sipas një të njohuri të saj, "Joana e re e Acr-it", s'është as 22 vjec, dhe është "e gjatë, e pashme dhe një femër e re me fizik të zhvilluar. Të gjitha femrat shqiptare janë trime, dhe të stërvitura gjatë vajzërisë së tyre në përdorimin e armëve, dhe meqenëse atje nuk ka mushka lufte, ato (gratë) tranportojnë ushqimet e municionin për ushtarët, duke i shpërndarë deri në vijen e frontit."
"Dhe a vriten ndonjëherë?"
"Po, ndodh shpesh."
"Jonitca do të mbante ndoshta një pushkë të Martinajve; ose, ashtu si shumë pushkë të Martinajve që u morën vitin e kaluar nga turqit, arma e saj do të kishte qenë mbase, një pushkë shqiptare e tipit të vjetër, e zbukuruar me punime argjendi dhe me tytë shume të gjatë e të ngushtë.
"E shtëna me armë është pothuajse e vetmja zbavitje e burrave dhe e grave në Shqipëri. Djemtë dhe vajzat mësojnë të qëllojnë kur janë vetëm 12 vjec. Nëpër dasma njerëzit zbaviten duke kërcyer dhe shtënë me armë; edhe gjatë ceremonive fetare të bekimit të foshnjeve, të shtënat me armë jane përsëri zbavitja kryesore - duke qëlluar objekte për një çmim të vogël - dhe nëpër festivale të shtënat vazhdojnë gjatë gjithë ditës. Kjo veti e shqiptarëve është një nga vështiresitë më të medha me të cilën janë përballur turqit, sepse arma për shqiptarët është pjesë e jetës së tyre kombëtare; njerëzit i perdorin armët gjatë ditës dhe flene me to gjatë nates. Ky zakon është zhvilluar për shkak të gjakmarjes në vend dhe problemeve që u vijnë nga kufijtë e jashtëm.
"Fizikisht, shqiptarët janë raca më e pashme në Europë. Gratë e tyre janë simpatike, me flokë me ngjyrë të errët, megjithëse sytë i kanë ndonjëherë edhe gri. Ti shikosh ato duke ecur është kënaqesi. Ne na pelqen të shohim "the ballet in Servia" (një lloj kërcimi popullorë në Servia - një rajon në SHBA). Herën e parë kur pashë ecjen e shqiptarëve, mu krijua e njëjta kënaqësi. Lëvizjet e tyre janë kaq të bukura, elegante e me forcë brenda.
"Po, ata janë një racë shumë fine dhe shumë e talentuar. Ata janë si skocezët e shekullit të 17-të, dhe do të bëhen raca më e mirë, intelektualisht e fizikisht, e Ballkanit. Nëse ju shkoni në Kostandinopojë, do të konstatoni se shumë nga meshkujt fin, jo vetem ushtarë por edhe burra shteti, janë shqiptarë.
"Problemi i tyre është, që për shkak të nivelit aktual të qytetërimit, ata nuk po munden të zoterojnë idenë e shtetit. Klani (fisi) është organizimi i tyre më i lartë; dhe ata nuk janë në gjendje të shikojne rëndësine e kombinimit të fisit me një organizim më të lartë për të bërë shtetin. Por dhe ajo ditë do të vije."
The New York Times
Publikuar më 21 maj 1911