Hormonet femërore, privilegji i grave ndaj infarktit
Gratë, megjithëse janë më pak të rrezikuara nga infarkti se burrat, kanë më shumë frikë se mos bëhen viktima të tij. Ky është përfundimi i një studimi të kryer nga Këshilli Kombëtar i Studimeve Nazionale të “FAO”-s. Gratë janë më pak të rrezikuara nga infarkti sesa burrat, falë një “ombrelle” estrogeni, hormoni femëror, që e mbron gjatë gjithë periudhës që ajo është e aftë të bëhet nënë. Ky konkluzion duhet ti bëjë gratë ta konsiderojnë veten një specie të mbrojtur.
Për të vlerësuar këtë aspekt, përveç identifikimit të personave me propabilitet më të lartë për të pësuar infarkt gjatë 10 viteve të ardhshëm, specialistët e FAO-s (Food and Agricolture Organization), kanë ndërrmarë një studim “Coronary Heart Disease Prevention Programme”, i cili synon të evidentojë faktorët e riskut për tu prekur nga sëmundjet që prekin sistemin kardiovaskular, si te meshkujt (nga mosha 45 vjeç), ashtu dhe te femrat (nga mosha 50-vjeçare e sipër, e nëse ishin në menopauzë në moshë më të re).
“Studimi – shpjegon përgjegjësi i studimit, Roberto Volp, na ka lejuar të vlerësojmë edhe nivelin e riskut te personat që kanë marrë pjesë në studim. Në fakt, pjesëmarrësve u është kërkuar që përpara se ti nënshtroheshin skanerit, të shprehnin një mendim rreth rrezikut që u kanosej me një shkallë vlerësuese: të ulët, mesatar, i lartë, shumë i lartë”.
Nga studimi, në të cilin morën pjesë 482 punëtorë (272 burra dhe 210 gra) ka rezultuar se 46% e grave nuk shfaqte asnjë lloj shenje se mund të kishte probleme me sistemin kardiovaskular, ndërsa te 16% e burrave shfaqeshin tre faktorë risku. “Në fakt - nënvizon Josef Pille, drejtor i Shërbimit mjekësor të FAO – nga përllogaritja e riskut për infarkt, ka rezultuar se gratë ishin shumë herë më pak të rrezikuara se burrat”.
Interesant ka qenë dhe lidhja që ekzistonte mes riskut të përllogaritru dhe riskut të përceptuar prej pjesëmarrësve në studim: ndërsa burrat kanë vlerësuar si duhet rrezikun që u kanosej, te gratë është vënë re një tendencë e qartë për ta mbingarkuar veten me idenë se ishin në rrezik të konsiderueshëm.
“Duket se te gratë -përfundon Volpe – në kontekste të ndryshme gjeografike dhe social-kultuore, shfaqen ndoshta më ankthioze, por sigurisht më të vëmendshme për gjendjen e tyre shëndetësore. Kjo vëmendje e veçantë, përveçse është një prej aspekteve që mund të shpjegojë se përse gratë jetojnë më gjatë se burrat, flet për rolin e gruas që në përgjithësi në familjen tradicionale është mbrojtësja e shëndetit të të gjithëve”.
Për kolesterolin kanë faj edhe genet
Nëse pavarësisht dietës dhe aktivitetit fizik, nuk arrini të mbanin nën kontroll nivelin e kolestrolit të keq, duhet të dini se faji nuk është i stilit tuaj të jetesës, por i geneve tuaja. Në fakt, një grup studiuesish të koordinuar nga Paul ثilliams i “Berkeley Labs Life Sciences Division” ka zbuluar se gjenet luajnë një rol të rëndësishëm në stabilizimin e kolesterolit të keq në gjak dhe disa individë duhet të lodhen më tepër se të tjerët, sepse janë më të ndjeshëm ndaj hiperkolesterolaminës.
Studimi i kryer në Kaliforni mbi disa çifte binjakësh identikë pranë Departamentin të Energjisë në “Laërence Berkeley National Laboratory” dhe “Childrens Hospital Oakland Research Institute” (CHORI), është publikuar në “American Journal of Clinical Nutrition”.
Studimi duket se ofron një motiv për faktin se disa prej nesh kanë fatin e keq të kenë nivelin e kolestrolit të lartë, edhe pse qëndrojnë mjaft të kujdesshëm ndaj gjithçkaje që hanë, ndërsa të tjerë mund ti lejojën vetes shkelje rregullash, pa krijuar probleme me akumulimin e yndyrnave të dëmshme për organizmin. Studiuesit kanë vëzhguar të dhënat e 28 çifteve binjakësh identikë, me përputhmëri gjenetike, por me stile jete të ndryshme, për të vleërsuar peshën e geneve dhe sjelljet mbi nivelin e lipoproteinave me intensitet të ulët (LDL) shkaktare për prodhimin e kolesterolit të keq, mjaft të dëmshëm për shëndetin kardiovaskular.
Ekspertët i kanë nënshtruar vullnetarët ndaj dy tipe dietash alternative, një me përbërje të ulët yndyrnash dhe një që përmbante shumë yndyrna (që është baraz me 40 për qind të kalorive totale që merr organizmi). Ekspertët kanë vënë re se duke kaluar nga dieta e parë në të dytën, niveli i kolesterolit rritej në mënyrë të pashmangshme për të gjithë çiftet e binjakëve, por ndryshe nga një çift në tjetrin. Përveç kësaj, te dy vëllezërit ndryshimet e kolesterolaminës dietë-varësi ishin identike, shenjë kjo e faktit se rolin e rregullatorit e luajën genet dhe jo stili i jetës të vetë vëllezërve. “Ende nuk dihet se cilat janë genet që përfshihen,- kanë pohuar ekspertët,- veçse ne u këshillojmë të gjithëve një stil të shëndetshëm jete, regjim ushqimor të mirë dhe zbatimin e terapive të këshilluara nga specialistët, të gjitha sjellje që janë armët më të mira ndaj hiperkolesterolaminës.
Ballkan
